تبلیغات
آل علی - جوان و شیوه های برخورد با او


جوان و شیوه های برخورد با او
 یكی از پرسش های بنیادی در هدایت گری نوجوان و جوان این است كه باچه شیوه ای و چگونه با این نسل برخورد نمائیم؟ شاید در ابتدای امر این سؤال آسان و بدیهی نماید ولی هنگامی¬كه با پیچیدگی های جوانی و هزاران لایه ی وجودی و ظرافت های شخصیتی او مواجه شویم، سؤال مهمتر و عمیق ترمی¬شود. اگر چه روش های مختلف تربیتی از روش موعظه و اندرز، روش تكریم شخصیت، روش محبت، روش كرداری و رفتاری و... در جای خود بسیار مفید و اثر گذار و كارساز هستند و اگر بدون افراط و تفریط اعمال شوند برای هدایت، تربیت و آموزش همه جانبه «جوانان» كارآمد خواهند بود، اما علی (ع) ضمن پذیرش و طرح هر كدام از آن ها در فرازهای متنوع كلماتشان، مسئله عدم ملامت و برخورد سلبی با جوانان را بسیار مورد توجه قرارمی¬دهند، چنانچه فرموده اند:
«از مردم عیب جویی نكنید و برای هر لغزش مورد ملامتشان قرار ندهید و به هر گناهی كیفرشان ننمایید».(25)
یا فرمود:
«زیاده روی در ملامت و توبیخ، آتش لجاجت را مشتعل می¬سازد».(26)
«از تكرار سرزنش بپرهیزید كه این كار باعث پیوستن به گناه و بی اثركردن ملامت است».(27)
یا فرمود:
«چه بسا كسی كه مورد ملامت و توبیخ واقع می¬شود با آن كه گناهی ندارد».(28)
یا فرمودند:
«نصیحت گفتن به فردی در حضور مردم، كوبیدن شخصیت آن فرد است».(29)
ویژگی های دروان جوانی از دیدگاه امام علی (ع)
امام زبان دین و لسان اسلام و «قرآن ناطق» و صورت عینی و وجود خارجی «مكتب» است. امام «انسان كامل اسلام» و پرورش یافته و اسوه ی علمی¬و عینی «دین» و نیز «انسان شناس» جامع الابعادی است كه وظیفه هدایت ورهبری «انسان» را بر عهده دارد. بزرگترین مقام الهی یعنی «شناخت» و تربیت انسان به امام تفویض شده است، پس «امام» تجسّم ارزش های فطری و فضائل انسانی و كمالات الهی است. «امام» آن طبیب حاذق و مشفقی است كه غیب و شهود انسان و بحر وجود آدمی¬و ظاهر و باطن «بشر» را می¬داند، به دردها و درمان هایش آگاه است و به همین جهت شناخت او از ادوار گوناگون زندگی و به خصوص «نوجوانی و جوانی» دیدگاهی كامل است. لذا این دوره را از دیدگاه امام علی (ع) به بحث و تحلیل می¬گذاریم:

 الف) جوانی دوران فرصت ها و ارزش های گران بها
از دیدگاه امام علی (ع) دوران «جوانی» دورانی ارزشمند و گران بهاست كه «جوان» آماده دریافت حق و پذیرای «هدایت»، معرفت و حكمت برای تعالی نفس و تكامل وجودی می¬باشد كه فرمود:
«دو چیز است كه قدر و قیمتشان را نمی¬شناسد مگر كسی كه آن دو را از دست داده باشد یكی «جوانی» است و دیگری «تندرستی و عافیت» است».(30)
و در جای دیگر می فرماید:
«و انما قلب الحدث كالارض الخالیه ما القی فیها من شیءٍ قبلته»؛ همانا قلب و جان و روان جوان مانند زمین خالی آماده ای است كه هر بذری در آن پاشیده شود می پذیرد و بارورش می كند.(31)
نكاتی چند پیرامون حدیث فوق الذكر:
1. باید منزلت و قدر و قیمت «جوانی» را شناخت و آن «محدوده زمانی» را به راحتی و به آسانی از دست نداد كه امام علی (ع) فرمود:
«هلك امروٌ لم یعرف قدره»؛ آن كس كه قدر و ارزش خود را نشناخت هلاك گردید.(32)
2. دوران «نوجوانی و جوانی» بهترین زمان برای رشد و تعالی و تربیت و استكمال وجودی است و بهترین زمان برای القاء حقایق و تعلیم دین و تربیت مذهبی كه امام علی (ع) به فرزندش امام حسن (ع) می فرماید:
«فبادرتك بالادب قبل أَن یقسو قلبك و یشتغل لبّك لتسقبل بجدّ رأیك من الامر»؛ پسرم! من در تعلیم و تربیت تو شتاب كردم پیش از آن كه قلب تو سخت گردد و عقل و فكرت را مشغول با تربیت و آموزش های ضروری با تصمیمی¬جدّی و پایدار نما، تا به استقبال امور حیات فردی و اجتماعی بشتابی.
پس اگر «والدین»، مربیان، كارگزاران نظام اسلامی، جامعه و خود «جوانان» چنین عصری از حیات «نوجوان و جوان» را نشناخته، صیانت ننمائید و مراقبت های ویژه ای نداشته باشند، تفكّر، احساس و تمایل آن ها را در نظر نگیرند و خلأهای روحی و فكری و نیازهای جسمانی و بیولوژیكی اش را پرنكنند یك «نسل كارآمد» را از دست داده اند؟!! و...
3. جوان فطرت پاك و ضمیر سالم و دست نخورده ای دارد كه چون زمینی مستعد و حاصل خیز آماده پرورش و رویاندن است و هر بذری را می¬پذیرد و می¬پرورد. پس چه نیكوست كه بذر قرآن و شریعت الهی و بذركمال و سعادت را در او نهاد و شكوفا نمود.
در تعالیم اهل بیت: بر توجه به این زمینه آماده تأكید شده است چنان چه امام (ع) فرمود:
«توجه تبلیغی خود را به نسل جوان معطوف دار و نیروی خویش را در راه هدایت آنان به كار انداز زیرا جوانان زودتر حق را می¬پذیرند و سریع تر به هر خیر و صلاحی می¬گرایند».(33)
4. جوان و نوجوان نیز باید برای این مرحله از عمر خویش اعتبار و ارزش قائل شده، خود را شناخته و بیابند و به خود آگاهی و خودیابی برسند كه امام علی (ع) می فرماید:
«با در شبابك قبل هرمك و صحتك قبل سقمك»؛ دریاب جوانیت را قبل از پیری، و سلامتت را قبل از بیماری».(34)
migna.ir

آری به تعبیر مولا امام علی (ع) فرصت ها خیلی زود می¬روند و دیرباز می¬گردند. پس انسان حكیم انسانی است كه حالات و ادراكات خویش را شناخته، دوران حیاتش را درك كند و مراقبت و پاسداری از خود «فطری و رحمانی» نماید و به پرورش استعدادهای خود بپردازد.
 




طبقه بندی: جوان و مسائل جوانی از دیدگاه و نظر مولایمان علی،

تاریخ : یکشنبه 31 اردیبهشت 1391 | 11:13 ب.ظ | نویسنده : عاشق تنها | نظرات
.: Weblog Themes By VatanSkin :.